Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp phải là một cá nhân (còn pháp nhân có thể đại diện cho pháp nhân khác theo ủy quyền).
​
Giao dịch của doanh nghiệp chia làm 2 loại:

• Giao dịch hợp đồng giữa hai hay nhiều bên mà doanh nghiệp có tham gia: ví dụ như hợp đồng mua bán, hợp đồng xuất nhập khẩu…
• Giao dịch mang tính chất đơn phương của doanh nghiệp: ví dụ như chương trình khuyến mãi, cuộc thi đua có thưởng...

​
Công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần có thể có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật.
Điều lệ công ty quy định cụ thể về người đại diện theo pháp luật về:

• Số lượng
• Chức danh quản lý
• Quyền, nghĩa vụ của từng người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp.

Trường hợp việc phân chia quyền, nghĩa vụ của từng người đại diện theo pháp luật chưa được quy định rõ trong điều lệ công ty thì mỗi người đại diện theo pháp luật của công ty đều là đại diện đủ thẩm quyền của doanh nghiệp trước bên thứ ba; tất cả người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm liên đới đối với thiệt hại gây ra cho doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về dân sự và quy định khác của pháp luật có liên quan.
Doanh nghiệp phải đảm bảo luôn có ít nhất một người đại diện theo pháp luật hoặc cá nhân được ủy quyền bằng văn bản cư trú tại Việt Nam (người đại diện theo pháp luật vẫn phải chịu trách nhiệm về việc thực hiện quyền và nghĩa vụ đã ủy quyền).
​
Trường hợp doanh nghiệp chỉ có 01 người đại diện theo pháp luật và người này vắng mặt ở Việt Nam quá 30 ngày mà không ủy quyền cho người khác thực hiện các quyền - nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp hoặc người người đại diện theo pháp luật bị chết, mất tích, tạm giam, kết án tù, hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự thì chủ sở hữu, hội đồng thành viên, hội đồng quản trị cử người khác làm người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp.

----------------- 
Biên tập: Hồ Thị An - BisoVINA
Media: Trần Đình Sơn - BisoVINA
Kiểm duyệt nội dung: Bích Ngọc, Đỗ Huyền - Giamdoc.net 
Theo bài giảng (video) gốc của Luật sư Đỗ Quốc Quyền - Khóa Khóa Setup công ty và vận hành kinh doanh bài bản V03 - Chuyên đề Pháp lý doanh nghiệp trên Giamdoc.net

Bài viết đọc thêm:
Quyền và đặc điểm pháp lý của doanh nghiệp
​Lựa chọn loại hình kinh doanh​
​Pháp nhân và các loại hình doanh nghiệp có tư cách pháp nhân tại Việt Nam
​Nguyên tắc xây dựng điều lệ công ty
Lợi thế của công ty cổ phần

----------------- 
Biên tập: Hồ Thị An - BisoVINA
Media: Trần Đình Sơn - BisoVINA
Kiểm duyệt nội dung: Bích Ngọc, Đỗ Huyền - Giamdoc.net 
Theo bài giảng (video) gốc của Luật sư Đỗ Quốc Quyền - Khóa Khóa Setup công ty và vận hành kinh doanh bài bản V03 - Chuyên đề Pháp lý doanh nghiệp trên Giamdoc.net

Bài viết đọc thêm:
Quyền và đặc điểm pháp lý của doanh nghiệp
​Lựa chọn loại hình kinh doanh​
​Pháp nhân và các loại hình doanh nghiệp có tư cách pháp nhân tại Việt Nam
​Nguyên tắc xây dựng điều lệ công ty

Thứ nhất, Điều lệ phải đảm bảo có đầy đủ nội dung chủ yếu theo quy định của Luật Doanh nghiệp hiện hành, không được trái với các quy định của pháp luật doanh nghiệp và pháp luật có liên quan như Luật Doanh nghiệp, Bộ luật dân sự, Luật Thương mại, pháp luật về thuế và kế toán,…

Thứ hai, khi soạn thảo Điều lệ phải dựa trên nguyên tắc tự nguyện, thỏa thuận. Điều lệ là một hợp đồng nhiều bên, quy định quyền và nghĩa vụ của các bên, các chủ sở hữu công ty, quy định về việc tổ chức, quản lý và hoạt động của doanh nghiệp.

Thứ ba, không được xâm phạm đến lợi ích của bên thứ ba.
​
Lưu ý các doanh nghiệp khi xây dựng điều lệ công ty: Ngoài việc là tài liệu trong bộ hồ sơ pháp nhân, thì điều lệ công ty cần thể hiện được chức năng quản trị doanh nghiệp. ​

Doanh nghiệp là một tổ chức kinh tế có tên riêng​. Việc đặt tên doanh nghiệp được tự do lựa chọn nhưng dưới góc độ pháp luật về doanh nghiệp phải thỏa mãn một số yêu cầu nhất định. Cụ thể: Tên doanh nghiệp phải được viết bằng tiếng Việt và không thuộc các trường hợp bị pháp luật cấm.

Tên tiếng Việt của doanh nghiệp gồm hai thành tố theo cấu trúc: Loại hình doanh nghiệp + tên riêng

Tên doanh nghiệp bằng tiếng nước ngoài là tên được dịch từ tên tiếng Việt sang một trong những tiếng nước ngoài hệ chữ La-tinh. Khi dịch sang tiếng nước ngoài, tên riêng của doanh nghiệp có thể giữ nguyên hoặc dịch theo nghĩa tương ứng sang tiếng nước ngoài. Trường hợp doanh nghiệp có tên bằng tiếng nước ngoài, tên bằng tiếng nước ngoài của doanh nghiệp được in hoặc viết với khổ chữ nhỏ hơn tên tiếng Việt của doanh nghiệp tại trụ sở chính, chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp hoặc trên các giấy tờ giao dịch, hồ sơ tài liệu và ấn phẩm do doanh nghiệp phát hành.​

Tên viết tắt của doanh nghiệp được viết tắt từ tên tiếng Việt hoặc tên bằng tiếng nước ngoài.
​
Ví dụ minh họa cho tên viết tắt của doanh nghiệp: CÔNG TY TNHH STARTUP.EDU.VN (Startup.edu.vn CO.,LTD), CÔNG TY TNHH CÔNG NGHỆ BISO24 (Biso24 CO.,LTD), CÔNG TY CỔ PHẦN BISO VINA (Biso Vina JSC).

Bài viết đọc thêm:
​Lựa chọn loại hình kinh doanh​
​Pháp nhân và các loại hình doanh nghiệp có tư cách pháp nhân tại Việt Nam
Nguyên tắc xây dựng điều lệ công ty

​Pháp luật Việt Nam hiện hành chưa có định nghĩa cụ thể về pháp nhân, trong Bộ luật dân sự năm 2015 (điều 74) chỉ nêu các điều kiện để một tổ chức được công nhận là pháp nhân như sau:

--------------------- 
Biên tập: Hồ Thị An - BisoVINA
Media: Trần Đình Sơn - BisoVINA
Kiểm duyệt nội dung: Bích Ngọc, Đỗ Huyền - Giamdoc.net 
Theo bài giảng (video) gốc của Luật sư Đỗ Quốc Quyền - Khóa Setup công ty và vận hành kinh doanh bài bản V03 - Chuyên đề Pháp lý doanh nghiệp trên Giamdoc.net​

Việc viết, đặt, treo, dán, dựng, lắp Biển hiệu Doanh nghiệp phải tuân theo những quy định tại Điều 23 Nghị định 103/2009/NĐ-CP ban hành ngày 06/11/2009.

Việc viết, đặt, treo, dán, dựng, lắp Biển hiệu Doanh nghiệp sau đây gọi chung là viết, đặt Biển hiệu Doanh nghiệp, tại trụ sở, nơi kinh doanh của tổ chức, cá nhân dưới các hình thức bảng, biển, hộp đèn, hệ thống đèn néon uốn chữ (neonsight) hoặc các hình thức khác, nhằm giới thiệu tên gọi, địa chỉ giao dịch của tổ chức, cá nhân Việt Nam, tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam không phải xin phép nhưng phải tuân theo những quy định tại Điều 23 Nghị định 103/2009/NĐ-CP.

1. Mỹ quan, chữ viết biển hiệu:

a) Biển hiệu Doanh nghiệp phải bảo đảm mỹ quan;

b) Biển hiệu Doanh nghiệp phải viết bằng chữ Việt Nam; trường hợp muốn thể hiện tên viết tắt, tên giao dịch quốc tế, tên, chữ nước ngoài phải ghi ở phía dưới, kích thước nhỏ hơn chữ Việt Nam.

2. Vị trí biển hiệu:

Biển hiệu Doanh nghiệp chỉ được viết, đặt sát cổng, hoặc mặt trước của trụ sở hoặc nơi kinh doanh của tổ chức, cá nhân; mỗi cơ quan, tổ chức chỉ được viết, đặt một biển hiệu tại cổng; tại trụ sở hoặc nơi kinh doanh độc lập với tổ chức, cá nhân khác chỉ viết, đặt một biển hiệu ngang và không quá hai biển hiệu dọc.

3. Nội dung biển hiệu:

a) Tên cơ quan chủ quản trực tiếp (nếu có);

b) Tên gọi đầy đủ bằng chữ Việt Nam đúng với quyết định thành lập hoặc giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh do cơ quan có thẩm quyền cấp;

c) Loại hình doanh nghiệp hoặc hợp tác xã;

d) Ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh chính (đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ);

đ) Địa chỉ giao dịch, số điện thoại (nếu có);

e) Trên Biển hiệu Doanh nghiệp được thể hiện biểu tượng (logo) đã đăng ký với cơ quan có thẩm quyền, diện tích logo không quá 20% diện tích biển hiệu, không được thể hiện thông tin, hình ảnh quảng cáo cho bất cứ loại hàng hóa, dịch vụ nào.

(Theo Điều 23 Nghị định 103/2009/NĐ-CP)

Tải về:
Nghị định 103/2009/NĐ-CP

2. Khi nhận Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy xác nhận về việc thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp liên quan đến nội dung về ngành, nghề kinh doanh, cổ đông sáng lập, cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp nộp phí để công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp.

3. Treo biển hiệu đúng quy định 
Xem thêm bài viết: Những điều cần biết khi DN mới thành lập - Biển hiệu Doanh nghiệp

6. Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp chịu trách nhiệm đăng ký thay đổi nội dung Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày có thay đổi.

Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp chịu trách nhiệm thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày có thay đổi.

7. Người thành lập doanh nghiệp tự kê khai hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính đầy đủ, hợp pháp, trung thực và chính xác của các thông tin kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp.

8. Cơ quan đăng ký kinh doanh chịu trách nhiệm về tính hợp lệ của hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, không chịu trách nhiệm về những vi phạm pháp luật của doanh nghiệp xảy ra trước và sau đăng ký doanh nghiệp. Cơ quan đăng ký kinh doanh không giải quyết tranh chấp giữa các thành viên, cổ đông của công ty với nhau hoặc với tổ chức, cá nhân khác trong quá trình hoạt động.

Nguồn: Từ trang Sở kế hoạch đầu tư TP.HCM

Chi tiết hướng dẫn tại bài viết:
Hướng dẫn thủ tục và biểu mẫu đăng ký thuế cho doanh nghiệp mới thành lập

Nghe "danh" rất to tát, thực ra Israel là đất nước nhỏ bé, với số dân chỉ hơn 8 triệu người nhưng số lượng các công ty khởi nghiệp tập trung tại đây rất nhiều, đến nỗi người ta gọi đây là thung lũng Silicon giữa lòng Trung Đông. Đây cũng là một trong các hệ sinh thái khởi nghiệp lớn nhất thế giới. Cứ mỗi năm, đất nước này lại sản sinh ra gần 1.000 công ty khởi nghiệp mới.

"Cái khó ló cái khôn"

Đối với Israel, đổi mới không có nghĩa là phải làm gì thật to tát mà là thay đổi những điều nhỏ nhặt.

Bạn gặp tắc đường? Nhớ cài ứng dụng Waze. Ứng dụng này vừa giống Google Maps để chỉ đường, lại vừa giống VOV giao thông của Việt Nam, cảnh báo những cung đường đang tắc. Ứng dụng này gây ấn tượng với những người từ Google và cả Facebook, cũng đã nhận được tiền đầu tư từ Trung Quốc. Waze đã được Google mua lại với giá 1 tỷ USD. Từ việc giải quyết chuyện tắc đường cho một bác tài xế, Waze giờ đây có thể giúp đỡ được các lái xe trên toàn thế giới.

Không sợ thất bại, tập trung vào chuyên môn

Ở Israel, người ta không chờ sản phẩm hoàn thiện, như viên ngọc không tì vết rồi mới dám công bố.

Họ công khai ngay từ khi sản phẩm mới chỉ là ý tưởng, kệ người khác đàm tiếu và chẳng lo thất bại. Đây mới chính là cốt lõi tạo nên sự độc đáo của hệ sinh thái khởi nghiệp Israel. Các công ty của châu Á có thể học được rất nhiều về cách thức tiếp thị sản phẩm, sự tự hào của họ đối với sản phẩm.

John Rampton, người sáng lập phần mềm quản lý hoá đơn cho rằng, ở Israel rất rõ ràng, nhà đầu tư có tiền thì tập trung vào chuyện kiếm tiền, còn công ty có công nghệ thì tập trung vào công nghệ. Ngược lại, tại châu Á, các công ty châu Á phải lo chuyện tiền nong trước. Các công ty Israel tiến nhanh hơn các đối thủ châu Á cũng vì lẽ đó.

Tính chuyên nghiệp đặt lên hàng đầu, bất lịch sự chút cũng không sao

Tại Israel, chuyện "cãi sếp" là bình thường. Cãi xong rồi, họ vẫn có thể đi uống với nhau. Việc nêu ý kiến riêng không chỉ là chuyện "được phép" mà là "được khuyến khích". Khi mỗi người một ý, những ý tưởng lớn hơn hình thành và sẽ có những cách cách tiếp cận vấn đề mới.

Điều này ngược lại với châu Á, việc người ta vẫn dạy nhau rằng "trẻ con thì biết gì" hay "không biết thì dựa cột mà nghe" đã ăn sâu truyền thống, không chỉ trong các gia đình mà còn cả trong cách kinh doanh.

Đầu tư lớn với những người trẻ tiềm năng

Trong các công ty khởi nghiệp công nghệ của Israel, thường sẽ có ít nhất một người trẻ mới tốt nghiệp từ quân đội.

Ở Israel, đi nghĩa vụ là việc bắt buộc đối với công dân, không phân biệt nam hay nữ. Quân đội Israel có nhiều đơn vị về công nghệ, mang lại cho những người tham gia những kiến thức về công nghệ, để sau này có thể trở thành kỹ sư, các nhà phát triển, và hay giám đốc kỹ thuật.

Tại Israel có nhiều trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D). Intel và Apple cũng có trung tâm R&D tại đây. Sinh viên giỏi vừa tốt nghiệp hoàn toàn có cơ hội làm việc ở những trung tâm này.

Tại sao Israel nên tìm cơ hội để thâm nhập vào các thị trường châu Á?

Bởi đầu tiên, với Israel, đó là một thị trường tiềm năng, có khả năng mở rộng. Trong khi đó, Israel lại có nhiều sản phẩm phù hợp với thị trường này.

Mỹ và châu Âu đã trở nên đông đúc đến chật chội. Còn ở châu Á, mới chỉ có vài ông lớn công nghệ. Nhiều người đã nhận ra khoảng trống nên gần đây, một vài "vườn ươm doanh nghiệp" của Israel đã có mặt tại châu Á , trong đó có Startup East, The Floor, and Samurai Incubate.

Các công ty này đều hướng đến hợp tác xuyên biên giới, giữa các công ty khởi nghiệp của Israel và và các hệ sinh thái khởi nghiệp của châu Á. Không chỉ dừng lại ở đó, các nhà đầu tư cũng thu hút vào chương trình khởi nghiệp. Các nhà đầu tư châu Á đang ngày càng quan tâm các sản phẩm công nghệ của Israel.

Theo Trí thức trẻ/Tech in Asia

Trong vòng 8 năm nay, tôi đã làm việc như một nhà đầu tư thiên thần cũng như xem xét các khoản đầu tư cho tổ chức Willamette Angel Conference. Chúng tôi sắp công bố một quyết định vào tháng 5, và từ bây giờ đến đó, chúng tôi đang tìm kiếm những đơn vị khởi nghiệp. Một phần tư số đó chúng tôi gọi là "đủ tư cách", và một nửa được đi vào chung kết, tức là hơn mức "đủ tư cách".
 
Trong trường hợp bạn không biết thuật ngữ đó, tôi xin giải thích thêm "đủ tư cách" là khi những nhà đầu tư tìm hiểu về các đơn vị khởi nghiệp, chúng tôi đọc kế hoạch kinh doanh, lắng nghe những sự trình bày, nói chuyện với khách hàng, tìm kiếm công nghệ, các tình huống pháp lý... Chúng tôi mất vài tuần. Chúng tôi chia nhóm để làm việc đó. Chúng tôi cũng có những sinh viên MBA tình nguyện hỗ trợ.
 
Với những cân nhắc đó, theo tôi dưới đây là 10 lí do tại sao những đơn vị khởi nghiệp sẽ không được các nhà đầu tư thiên thần lựa chọn. Và rất rõ ràng, đó là những ý kiến cá nhân tôi, tôi không nói hộ số đông.
 
Hãy để tôi làm rõ rằng việc không là một ứng viên tốt cho một khoản đầu tư thiên thần không có nghĩa là startup đó không phải là một cơ hội tốt cho người sáng lập. Đó chỉ đơn giản không phải là cơ hội tốt cho những người đầu tư.
 
1. Không đủ mức độ tăng trưởng. Chúng tôi nhìn thấy một số startup rất tốt có thể tăng trưởng từ mức 0 đến một triệu, thậm chí hai triệu đô la cho doanh thu hàng năm trong vòng 3 năm. Đó là mức tăng trưởng đủ để những người sáng lập cảm thấy ổn, nhưng chưa đủ để khiến một startup trở thành một thương vụ hứa hẹn để có thể mang lại lợi nhuận cho những nhà đầu tư.
 
2. Sự cường điệu hoặc đơn giản hóa. Việc lấy vẻ hào nhoáng bên ngoài để che đậy những vấn đề bên trong, quên không đề cập những khó khăn tạm thời, đánh giá thấp tiếng ồn hoặc sự cạnh tranh... đều không có tác dụng. Một vấn đề nếu bị phát hiện sẽ tạo ra sự nghi ngờ cho tất cả những điều còn lại.
 
3. Không đủ thông tin. Chúng tôi tìm kiếm những thông tin tốt. Chúng tôi làm việc với nền tảng đầu tư thiên thần gust.com nơi mang tới cho các startup cơ hội đăng quảng cáo video, kế hoạch kinh doanh, tổng kết, kế hoạch tài chính và những tài liệu Excel, PowerPoint... Chúng tôi ngạc nhiên vì rất nhiều startup không có đủ thông tin. Không có kế hoạch kinh doanh nghe có vẻ ổn với những người thức thời, họ sẽ nói rằng: Đừng lo, chỉ cần làm lean canvas (kế hoạch kinh doanh dạng rút gọn cho startup) hoặc một lời quảng cáo. Nhưng đừng làm vậy với chúng tôi, chúng tôi cần chi tiết.
 
4. Có quá nhiều cạnh tranh. Bạn có thể trở thành một doanh nghiệp tốt trong thị trường đông đúc và đầy cạnh tranh; đặc biệt khi bạn làm gì đó khác biệt và tốt hơn. Nhưng đối với các nhà đầu tư thiên thần, sẽ khó khăn để có được lợi nhuận đầu tư nếu một startup đang làm một điều gì đó phổ biến. Chúng tôi từ chối rất nhiều những kế hoạch và những trình bày rất tốt liên quan tới những chủ đề phổ biến.
 
5. Bạn không cần chúng tôi. Điều này khá dễ hiểu, thực sự chúng tôi thấy có những công việc kinh doanh tốt không cần đến chúng tôi hoặc tiền của chúng tôi để phát triển. Nếu bạn có thể gây dựng startup của mình mà không cần đến đối tác và thì tốt hơn hết là bạn tự sở hữu mọi thứ. Và nếu chúng tôi đầu tư, chúng tôi chỉ có một phần nhỏ cổ phần, và lo lắng rằng nếu mọi thứ tốt đẹp, bạn sẽ không cần thêm vốn đầu tư nữa hoặc bạn sẽ tự làm, điều đó khiến chúng tôi sẽ có rất ít cổ phần và không có tiền. Chúng tôi muốn bạn cần tiền của chúng tôi để tăng trưởng nhanh. Thứ mà chúng tôi có được là cổ phần ở công ty bạn và cách duy nhất chúng tôi có tiền là bán những cổ phần sở hữu đó. Chúng tôi không muốn đầu tư vào những công ty vốn đang hoạt động tốt mà chỉ trả lương cho những nhà sáng lập và tăng trưởng đều đều mà không bao giờ bán cổ phần ra.
 
6. Bạn đã biết tất cả những gì cần biết. Trong những cuộc trò chuyện bí mật, thảo luận thông tin sau khi những người sáng lập ra về, chúng tôi nói đến yếu tố "có thể chỉ dẫn được". Một nhà sáng lập chẳng có gì có thể chỉ dẫn là một bất lợi. Đúng hay sai, hầu hết chúng tôi đều đã khởi nghiệp trước đây và chúng tôi cũng có một số thành công, và chúng tôi nghĩ rằng có thể giúp với tư cách là những người chỉ dẫn. Một số nhà sáng lập cho thấy rất rõ ràng rằng họ biết tất cả. Có thể họ biết thật. Nhưng điều đó làm cho chúng tôi cảm thấy ít hứng thú khi làm việc với họ.
 
7. Tăng trưởng không đáng tin. Bạn biết về hiện tượng "gậy hockey", phải không? Cách mà các startup kêu gọi đầu tư luôn luôn đưa ra một bảng dự báo mà sự tăng trưởng sẽ đột ngột đi lên? Nó như kiểu "bạn toi đời nếu bạn làm thế, và bạn toi đời nếu bạn không làm thế". Nếu bạn không có một dự báo tăng trưởng đủ mạnh, bạn sẽ gặp phải vấn đề mà tôi liệt kê ở phần 1 trên đây, không đủ tăng trưởng. Nhưng nếu bạn làm thế, đó phải là thứ có thể tin được. Đó phải là sự tăng trưởng tốt, và được bảo đảm. Để làm được điều này, hãy tìm xem những điều gì khiến cho một bản dự báo doanh thu có thể được đảm bảo.
 
8. Không có khả năng thay đổi. "Khả năng thay đổi" có nghĩa là công việc kinh doanh của bạn có thể lớn mạnh mà không cần phải tăng quá nhiều dịch vụ và người làm. Bạn có thể dễ dàng thực hiện việc tăng trưởng mà không làm mất chất lượng? Liệu có phải tăng gấp đôi nhân sự nếu doanh số tăng gấp đôi? Điều này có thể trở thành vật cản cốt yếu. Hãy chắc chắn rằng bạn đã suy tính đến tương lai. Các nhà đầu tư thiên thần thích những công việc kinh doanh hàng hóa hoặc dịch vụ dưới dạng hàng hóa, không thích kinh doanh dịch vụ thuần túy. Họ cần những việc kinh doanh có thể tăng doanh số sau một đêm nhưng không tăng chi phí cố định.
 
9. Không thể bảo vệ được. Nhà đầu tư thiên thần muốn những dự án không dễ bị sao chép bởi các đối thủ cạnh tranh. Họ tìm kiếm những gì có tính độc quyền, như bí mật kinh doanh, bản quyền, thương hiệu và bằng sáng chế. Lợi điểm đầu tiên đó rất tốt nhưng chưa đủ. Liệu có những gì mang tính "bí truyền"? Có những rào cản gì khi tiếp cận? Tất cả những yếu tố đó tạo nên một công việc kinh doanh được bảo vệ.
 
10. Nghi ngờ về đội nhóm. Rủi ro là một quan ngại rất lớn với những startup, đặc biệt là đối với các nhà đầu tư. Thực tế, nếu bạn chưa từng khởi nghiệp hoặc có kinh nghiệm quản lý, gần như bạn không thể tìm được ai đó ủng hộ bạn. Khi bạn có những người đồng hành khởi nghiệp và có kinh nghiệm quản lý, bạn đang xây dựng một nhóm với những nhà lãnh đạo hùng mạnh giống như việc xây dựng một công ty tốt và có khả năng đi vào kinh doanh. Đừng ngại ngần tiết lộ bạn đã từng khởi nghiệp thất bại bởi vì điều đó chứng tỏ bạn có kinh nghiệm và có lẽ bạn đã học được những bài học xương máu.
 
Và một lần nữa tôi muốn nhắc lại,  trên đây là những ý kiến cá nhân của tôi. Tôi không nói hộ số đông.

Tác giả: Chủ tịch và Nhà sáng lập Palo Alto software và bplans.com
Dịch: ​giamdoc.net

Từng một thời rong ruổi thế giới và ở nhà trọ siêu rẻ giá 5 USD/đêm, ngày nay Shintaro Yamada đang là chủ một startup được định giá hơn 1 tỷ USD.

Cách đây 4 năm (2012), ở tuổi 34, anh chàng người Nhật Shintaro Yamada đang có trong tay một công việc mà nhiều người mơ ước, đó là làm việc tại tập đoàn game khổng lồ Zynga. Tuy nhiên, do quá chán nản với công việc, Yamada đã quyết định nghỉ việc và dấn thân vào một cuộc hành trình vòng quanh thế giới.

Trong chuyến đi kéo dài 6 tháng và đi qua 23 quốc gia khắp các châu lục, Yamada đã khám phá cánh đồng muối lớn nhất thế giới ở Bolivia, thám hiểm sa mạc Sahara, và đến thăm cây bồ đề ở Ấn Độ nơi Đức Phật giác ngộ. Để tiết kiệm tối đa chi phí, anh thường xuyên ở các nhà trọ rẻ tiền có giá vỏn vẹn 5 USD/đêm, đôi lúc còn xin ở nhờ lều của những người du mục, và xin quá giang xe máy của dân địa phương.

Ý tưởng tỷ đô

Chuyến hành trình đáng nhớ đó đã làm Yamada nảy ra ý tưởng mới về việc kết nối lại mọi người trên thế giới cùng nhau, nhất là sau khi anh nhận ra rằng ngay cả những ngôi làng tưởng chừng là nghèo khó nhất cũng vẫn có điện thoại di động. Và thế là dịch vụ thương mại điện tử C2C chuyên dành cho di động Mercari đã ra đời.




















​Yamada, năm nay 38 tuổi, cho biết: "Chuyến đi đã làm mở mang tâm trí của tôi, và thôi thúc tôi sáng tạo ra một thứ gì đó có thể giúp ích cho thế giới. Từ đó tôi bắt đầu suy nghĩ về việc xây dựng một nền tảng (platform) cho phép mọi người trao đổi tiền bạc và dịch vụ thông qua điện thoại". Tuy vậy, Mercari không phải là ý tưởng đầu tiên mà Yamada nghĩ tới. Anh bỏ ra vài năm loay hoay với các ứng dụng dạy ngôn ngữ, trước khi thành lập Mercari cùng với 2 người bạn vào năm 2013.

Chỉ sau vài năm phát triển, tới tháng 3 này Mercari đã trở thành "kỳ lân" (startup không niêm yết và được định giá hơn 1 tỷ USD) đầu tiên của nước Nhật, sau khi nhận được một khoản đầu tư trị giá 74 triệu USD từ các công ty lớn như Globis Capital và Mitsui & Co. Giờ đây, trụ sở của Mercari đang nằm ở trong cùng khu Roppongi Hills (Tokyo) với văn phòng của Google và Goldman Sachs.

Đây là một sự kiện có thể coi là lịch sử đối với giới startup Nhật Bản. Mặc dù là nền kinh tế lớn thứ ba thế giới, nhưng nước Nhật lại không có nhiều startup mạnh do thiếu các nhà đầu tư mạo hiểm, cộng thêm sức ì văn hóa. Trong khi Nhật Bản vừa có "kỳ lân" đầu tiên thì nước Mỹ đã có tới 92, Trung Quốc có 25 còn Ấn Độ có 7.

Theo Yamada, điều này có thể là do việc lên sàn tại Nhật dễ hơn nhiều so với Mỹ, nên vấn đề này cũng không quá đáng lo. Tuy nhiên, anh cũng nhận xét: "Không có nhiều người Nhật cố gắng tạo sự nghiệp riêng cho mình. Nếu tôi làm được điều này, sẽ có thêm nhiều người tin rằng họ cũng có thể tự tạo được thành công".

Giấc mơ chinh phục toàn cầu

Trước khi sáng lập Mercari, Yamada cũng đã từng có một lần khởi nghiệp thành công. Sau khi tốt nghiệp đại học danh tiếng Waseda với tấm bằng cử nhân toán, thay vì đi làm ở các đại tập đoàn như hầu hết bạn học của mình, Yamada lại đi làm tập sự cho một trang web thương mại điện tử chẳng mấy ai biết. Đó chính là trang Rakuten, ngày nay có trị giá tới 14 tỷ USD.

Thay vì ở lại với Rakuten sau khi làm xong phần đấu giá cho trang này, Yamada tự mình lập nên công ty game Unoh vào năm 2001. Đến năm 2010, sau một vài game khá thành công, Unoh được gã khổng lồ Zynga của Mỹ mua lại, và Yamada trở thành người phụ trách việc bản địa hóa các trò chơi của Zynga cho thị trường Nhật. Tuy nhiên, chỉ sau 18 tháng làm việc này, Yamada đã thấy chán và muốn làm một điều gì đó có tầm cỡ toàn cầu. Đó chính là nguồn gốc chuyến hành trình vòng quanh thế giới của anh và sự ra đời của Mercari.

Theo tờ Dealstreetasia, chính sách này có thể dựa trên bộ luật chứng khoán hiện có nhằm tránh tình trạng chồng chéo hay nhầm lẫn khi ban hành. Rất có thể khung quy định mới sẽ bao gồm những ưu đãi về thuế cùng một khuôn khổ pháp lý phù hợp nhằm thu hút các nhà đầu tư quốc tế lớn.

Hiện Việt Nam mới chỉ có số lượng không nhiều những startup nhỏ cùng vài công ty quốc tế lớn như CyberAgent Ventures, IDG Ventures, 500 Startups, Golden Gate Ventures. Một khung pháp lý thích hợp sẽ thúc đẩy hơn nữa dòng tiền đầu tư vào các startup nội địa.

Để đáp ứng việc xây dựng những ưu đãi nhằm thu hút vốn đầu tư cho các startup trong nước, chính phủ Việt Nam đã tiến hành một loạt các cải cách.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ chịu trách nhiệm xây dựng những quy định mới nhằm thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghệ cũng như các startup nhỏ.

Sau 8 năm đầu tư vào Việt Nam, ông Nguyễn Mạnh Dũng, người quản lý thị trường Việt Nam và Thái Lan của CyberAgent Ventures nhận định đã có sự cải tiến trong môi trường startup ở Việt Nam khi ngày càng có nhiều các nhà khởi nghiệp, nhà đầu tư cũng như sự hỗ trợ từ phía chính phủ.

Mặc dù thị trường startup Việt Nam đang ngày càng sôi động nhưng việc thiếu một khung pháp lý thích hợp đã khiến nhiều tập đoàn đầu tư mạo hiểm trùn chân khi muốn tiếp cận thị trường này.

Hơn nữa, quy mô thị trường không thực sự lớn và việc thoái vốn khỏi thị trường còn gặp nhiều trở ngại cũng là những nguyên nhân cản trở nhiều hãng đầu tư mạo hiểm tiếp cận Việt Nam.

Trong một cuộc hội thảo gần đây về đầu tư mạo hiểm, nhiều chuyên gia cho rằng hầu hết các quỹ đầu tư đăng ký kinh doanh tại những thiên đường thuế như Singapore hay quần đảo Cayman nhằm tận dụng sự ưu đãi về thuế.

Vì vậy, nhiều chuyên gia khuyến nghị chính phủ nên đơn giản hóa các thủ tục về thuế đối với những nhà đầu tư mua ít hơn 50% cổ phần, hoặc phân loại thuế giữa những khoản đầu tư vào công ty niêm yết và startup nhằm tạo điều kiện cho các tập đoàn đầu tư mạo hiểm.

Theo ông Lê Huỳnh Kim Ngân, người sáng lập của SeedforAction, nhà nước không nhất thiết phải tham gia vào quá trình gọi vốn bởi vốn tư nhân trên thị trường còn rất lớn và vẫn chưa được huy động hết. Những gì chính phủ cần làm hiện nay là xây dựng và ban hành những chính sách hỗ trợ thị trường.

Hầu hết những khoản đầu tư vào các startup tại Việt Nam trong vài năm qua đến từ người thân, bạn bè hoặc chỉ gọi vốn một lần (serie A), trong khi nhiều hãng đầu tư mạo hiểm quốc tế lại chỉ mới tham khảo và xem xét cơ hội đầu tư tại Việt Nam.

Theo Hoàng Nam
Trí Thức Trẻ/CafeBiz

Bài viết liên quan: Hành lang pháp lý đang "trói chân" startup Việt

Bill Gross là nhà sáng lập, Chủ tịch và CEO Idealab - Vườn ươm doanh nghiệp tập trung vào những ý tưởng mới. Ông đã góp phần tạo ra GoTo.com - công ty tìm kiếm tài trợ đầu tiên. Ông cũng tạo ra Snap! - công cụ tìm kiếm cho phép người dùng xem trước các siêu liên kết.

Gross bắt đầu kinh doanh từ thời trung học, khi ông thành lập một công ty năng lượng mặt trời. Ở trường đại học, ông đã sáng chế một thiết kế loa phóng thanh mới. Sau khi tốt nghiệp, ông thành lập một công ty mà sau này đã được Lotus mua lại và phát triển thành một doanh nghiệp sản xuất phần mềm giáo dục. Hiện ông vẫn đang làm việc cho công ty này, phụ trách các bộ phận tự động hóa, phần mềm và năng lượng tái tạo.

Tập hợp dữ liệu, phân tích sự thành - bại của khoảng 200 công ty khởi nghiệp (một nửa trong trong số họ đã thành công, nửa còn lại thất bại hoàn toàn), Bill Gross đã phát hiện ra một bí mật - mà chính ông cũng phải ngạc nhiên - về lý do giúp các startup thành công. Bill Gross đã chia sẻ điều này trên TED, và dưới đây là nội dung lược dịch từ video clip bài nói chuyện của ông:

Tôi tin rằng startup chính là một trong những mô hình tốt nhất có thể thay đổi cả thế giới. Nếu bạn chọn ra một nhóm người, khuyến khích và sắp xếp họ vào một startup, bạn có thể mở ra nhiều tiềm năng con người theo cái cách mà trước đây chưa từng làm được, bạn có thể khiến họ đạt được đến vô vàn điều phi thường.

Thế nhưng nếu mô hình startup tuyệt vời đến vậy, tại sao lại có nhiều nhóm vẫn thất bại? Tôi muốn tìm câu trả lời cho câu hỏi đó.

20 năm trước, tôi thành lập Idealab, và trong vòng 12 năm qua chúng tôi lập ra hơn 100 công ty, đạt được nhiều thành công và cũng vướng phải nhiều thất bại lớn. Chúng tôi đã học được nhiều bài học từ những thất bại đó. Qua đó tôi lọc ra những yếu tố tôi cho rằng có ảnh hưởng lớn nhất đến sự thành công và thất bại của một công ty. Đó là:

Thứ nhất là “Ý tưởng” (Idea). Tôi đã từng nghĩ rằng ý tưởng là quan trọng nhất. Tôi đặt tên công ty của mình là Idealab vì tôi tôn thờ khoảnh khắc một ý tưởng loé lên trong tâm trí mình.

Thế nhưng sau đó tôi nghĩ đến “Nhóm làm việc” (Team), những người thực hiện, và khả năng thích ứng môi trường làm việc còn quan trọng hơn cả những ý tưởng. Tôi chưa từng tưởng tượng rằng sẽ có ngày mình trích dẫn lời của võ sĩ đấm bốc nổi tiếng Mike Tyson, rằng: “Ai cũng tự lên sẵn một kế hoạch của riêng mình cho đến khi họ bị đấm một phát vào mặt”. Và tôi nghĩ rằng điều đó cũng hoàn toàn đúng trong kinh doanh. Điều mà nhóm làm việc có thể đem lại chính là khả năng thích ứng khi bạn bị khách hàng “đấm vào mặt”. Khách hàng chính là thực tại. Vì thế mà tôi đã cho rằng chính nhóm làm việc mới là yếu tố quan trọng nhất.

Sau đó tôi suy nghĩ về “Mô hình kinh doanh” (Business Models). Công ty đã có đường hướng rõ ràng hay chưa? Có tạo được thu nhập từ khách hàng được không? Điều đó bắt đầu tiến lên vị trí đầu trong danh sách những yếu tố quan trọng nhất của tôi.

Tiếp đến là “Khoản đầu tư”. Đôi khi công ty bạn nhận được một khoản đầu tư lớn và có khi đó mới là điều quan trọng nhất.

Và sau cùng, tất nhiên là “Thời điểm” (Timing). Ý tưởng bạn đưa ra có là quá sớm hay không? Thế giới đã sẵn sàng cho ý tưởng mới đó chưa? Bạn có phải hướng dẫn họ hiểu về nó trước không? Thời điểm này là thích hợp nhất hay đã quá muộn và bạn đã có quá nhiều đối thủ cạnh tranh?

Tôi cố gắng tìm hiểu kỹ về 5 yếu tố trên trong nhiều công ty khác nhau. Tôi nghiên cứu tất cả 100 công ty của Idealab và 100 công ty khác không phải của Idealab, để đưa ra một kết luận mang tính khoa học cho vấn đề đặt ra.

Đầu tiên là những công ty Idealab. 5 công ty gồm citysearch, CarsDirect, GoTo, NETZERO, tickets.com đều trở thành những công ty tỷ đô. 5 công ty khác là Z.com, Insider Pages, myLife, Desktop Factory, và People Link - là những công ty chúng tôi đặt rất nhiều kỳ vọng nhưng đều thất bại.

Tôi thử chấm điểm những yếu tố kể trên cho từng công ty một. Đối với những công ty không phải của Idealab, tôi chọn ra những công ty thành công nhất như airbnb, Instagram, Uber, YouTube, và LinkedIn; những công ty thất bại là webvan, kozmo, pets.com, flooz, và friendster - vốn đã nhận được nguồn đầu tư rất cao.

Tôi muốn tìm yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến sự thành công và thất bại của tất cả những công ty trên, và kết quả thu được làm tôi rất ngạc nhiên: Yếu tố quan trọng nhất chính là việc chọn thời điểm.

“Chọn thời điểm” chiếm đến 42% trong việc quyết định thất bại hay thành công. “Đội nhóm” đứng thứ hai. “Ý tưởng”, khả năng phân loại ý tưởng, và ý tưởng ban đầu chỉ đứng thứ ba trong bảng xếp hạng. Điều này không có nghĩa là “Ý tưởng” không quan trọng, nhưng nó làm tôi rất ngạc nhiên vì ý tưởng không phải là yếu tố quan trọng nhất. 2 yếu tố “Mô hình kinh tế” và “Khoản đầu tư” đứng cuối cùng, cũng là điều khá dễ hiểu.

“Mô hình kinh tế” không nhất thiết phải có ngay từ đầu, bạn có thể tạo dựng mô hình sau này khi khách hàng yêu cầu được hiểu rõ hơn về sản phẩm của bạn. Vốn đầu tư cũng vậy. Nếu ban đầu bạn chưa có vốn đầu tư nhưng sản phẩm của bạn có sức hút trên thị trường, đặc biệt là trong thời đại này, các khoản đầu tư lớn sẽ tự tìm đến bạn.

Tôi muốn chia sẻ với các bạn một vài ví dụ về mỗi yếu tố trên. Đối với trường hợp công ty đạt được thành công lớn như airbnb, nó đã bị bỏ qua bởi rất nhiều nhà đầu tư vì mọi người đều nghĩ rằng không ai sẽ cho một người lạ thuê một phần không gian trong nhà họ. Tất nhiên, điều đó đã được chứng minh ngược lại. Nhưng điều tạo nên thành công cho công ty này, bên cạnh mô hình kinh tế hiệu quả, ý tưởng tuyệt vời, và phương pháp thực hiện tốt, chính là sự lựa chọn thời điểm hợp lý của họ. Công ty được thành lập ngay vào thời điểm suy thoái kinh tế, khi mà mọi người đều rất cần thêm thu nhập, và điều đó khiến họ bỏ qua thành kiến về việc cho người lạ thuê nhà của họ.

Trường hợp của Uber cũng tương tự. Uber, với ý tưởng, mô hình kinh tế, và phương pháp thực hiện tuyệt vời, được thành lập tại thời điểm không thể hợp lý hơn khi mục tiêu hàng đầu của các tài xế là tìm kiếm thêm thu nhập.

Và, một trong những thất bại của chúng tôi là công ty giải trí trực tuyến Z.com. Chúng tôi hào hứng với ý tưởng này, thu hút được nhiều khoản đầu tư, có mô hình kinh tế hiệu quả, và còn kêu gọi được nhiều tài năng Hollywood tham gia vào công ty nữa. Thế nhưng hệ thống trực tuyến vào khoảng năm 1999-2000 còn kém hiệu quả, khiến việc xem video trên mạng trở nên khó khăn, và bạn cũng phải cài đặt thêm nhiều thứ trên ti vi. Vì thế công ty này bị dẹp bỏ vào năm 2003.

Chỉ 2 năm sau, khi AdobeFlash xuất hiện, giải quyết các vấn đề liên quan đến việc cài đặt hệ thống trên vi tính, và hệ thống liên kết mạng tăng trưởng đến 50% tại Mỹ, YouTube ra mắt. YouTube thật ra còn chưa có một mô hình kinh tế lúc nó bắt đầu, nhưng việc chọn thời điểm lúc này để ra mắt quá tuyệt vời!

Nói tóm lại, phương pháp thực hiện chắc chắn là quan trọng, nhưng sự lựa chọn thời điểm hợp lý là yếu tố quan trọng hơn cả. Cách để bạn chọn thời điểm hợp lý chính là tìm hiểu xem khách hàng của mình đã thật sự sẵn sàng cho sản phẩm của bạn hay chưa. Hãy thành thật với chính bản thân mình, đừng cố chối bỏ bất cứ kết quả nào bạn nhận được chỉ bởi vì bạn muốn thúc đẩy ý tưởng mà bạn cho là tuyệt vời.

Theo Taylor Nguyen
Doanh nhân Sài Gòn

Những thủ tục khá rườm rà trong hành lang pháp lý khiến không ít các startup lựa chọn hình thức hoạt động ở Việt Nam song lại đăng kí hoạt động tại nước ngoài.

Một nhà đầu tư nước ngoài cho biết, 6 startup ông đầu tư tại Việt Nam đều đăng ký hoạt động tại Singapore. Lý do là bởi ngoài rào cản về ngôn ngữ trên hợp đồng giao dịch, việc rót vốn vào một startup đăng ký tại Việt Nam còn gặp khó khăn về hành lang pháp lý.

Tại Việt Nam, thủ tục đăng ký kinh doanh có thể mất hàng tháng trời, trong khi tại Singapore chỉ mất 1 ngày, tại Mỹ mất 1 ngày. Trong khi đợi startup hoàn tất thủ tục giấy tờ, các nhà đầu tư vẫn trong trạng thái bất an và sẵn sàng lựa chọn một startup khác.

“Đừng để người Việt Nam ăn cơm Việt Nam nhưng đóng thuế cho nước ngoài”, là nội dung từng được Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh trong một buổi giao lưu với cộng đồng startup. Thậm chí, theo Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, trong thời gian tới, chính sách cần phải thay đổi để thu hút các startup từ nước ngoài mở công ty tại Việt Nam và đóng thuế cho Việt Nam.

​Startup bí ẩn này đang nắm trong tay công nghệ có thể thay đổi cả thế giới. Nó hứa hẹn sẽ đưa con người đến một chân trời mới của thế giới công nghệ.

Một công ty khởi nghiệp bí ẩn tại Florida hiện đang phát triển công nghệ AR (Augmented Reality, một dạng thực tế ảo kết hợp cùng môi trường thật) mang tên gọi Cinematic Reality vừa mới huy động được thêm 792,5 triệu USD trong vòng huy động vốn C diễn ra vào tháng 2/2016.
​
Augmented Reality (AR) được hiểu là công nghệ cho phép con người quan sát những vật trong thế giới thật thông qua một thiết bị điện tử nào đó.

Khi đó ngoài những gì mắt thường ta nhìn thấy, thiết bị điện tử còn cho ta biết những thông tin khác liên quan đến vật đang được quan sát.

Chẳng hạn, khi nhìn thấy một chiếc xe hơi đỗ bên lề đường, người dùng hướng camera điện thoại về phía chiếc xe và phần mềm trong máy lập tức phân tích, đối chiếu và cho chủ nhân biết đó là mẫu xe gì, sản xuất năm bao nhiêu, giá bán...

Tóm lại, trong khi VR thay thế hoàn toàn thực tại bởi một thế giới mô phỏng, AR bổ sung các chi tiết vào thế giới thực tại.

Với những bước tiến trong thế giới công nghệ gần đây, có thể nhận định, Augmented Reality không còn là giấc mơ xa vời mà đang từng bước được hiện thực hóa.

Facebook, Samsung, Microsoft và cả Apple đều đang tấn công vào lĩnh vực này. Dù không chắc khi nào công nghệ của Magic Leap có thể đến tay người tiêu dùng.

Tuy nhiên công ty này nói rằng Magic Leap sẽ dành phần lớn tiền huy động được để phát triển sản phẩm.

​Rõ ràng, AR có thể đem đến những trải nghiệm người dùng hết sức độc đáo, chưa từng có trong tiền lệ. Chính vì vậy, tiềm năng phát triển của AR trong thời gian tới vô cùng rộng mở. Nó hứa hẹn sẽ đưa con người đến một chân trời mới của thế giới công nghệ.

Nhiều người tin rằng công nghệ của Magic Leap sẽ làm thay đổi hoàn toàn cách con người sử dụng máy tính. Nó sẽ làm tăng năng suất làm việc và khiến bất kỳ ai cũng có cảm giác như mình là những vị anh hùng vậy.

Dưới đây là một đoạn video mô tả công nghệ AR (nguồn: Youtube).

Phương Linh
Theo Trí Thức Trẻ

1. Khởi nghiệp (Startup)
Doanh nghiệp mới sáng lập hoặc trong những giai đoạn đầu phát triển. Không có độ dài thời gian cụ thể nào để xác định khi nào thì doanh nghiệp hết được gọi là khởi nghiệp, trừ khi doanh nghiệp không còn coi mình là khởi nghiệp nữa.

2. Nhà đầu tư (Investor)
Nhà đầu tư có thể là một công ty, một tổ chức hoặc một cá nhân đơn lẻ nắm trong tay một lượng tiền nhất định. Những người này sẽ đầu tư vào những dự án, sản phẩm khởi nghiêp khác nhau và mong muốn thu lại lợi nhuận khi dự án đó thành công trong tương lai. Đối với nhà đầu tư, rủi ro lớn nhất là dự án không thành công hoặc sản phẩm không được khách hàng chấp nhận. Thông thường, những dự án có độ rủi ro càng cao thì tỷ lệ lợi nhuận càng lớn. Vì vậy, trong nhiều trường hợp, nhà đầu tư kiêm luôn việc tư vấn chiến lược, hoạch định, hỗ trợ mối quan hệ cho startup để đảm bảo một tỷ lệ thành công cao nhât. Do đó, sợi dây liên kết giữa startup và nhà đầu tư không chỉ có vốn mà còn là kiến thức, kinh nghiệm trên thị trường. Tại Việt Nam, có một số quỹ đầu tư nổi tiếng như Mekong Capital, IDG Venture VietNam, Dragon Capital, VinaCapital, CyberArgent Ventures.

Nhà đâu tư có 2 kiểu chính:

• Đầu tư thiên thần – Angel Investor: Đây là những nhà đầu tư với số vốn nhỏ, thường xuất phát từ tài sản cá nhân và dành cho những doanh nghiệp đang trong giai đoạn đầu tiên, phát triển ý tưởng thành sản phẩm cụ thể. Số vốn này sẽ dành để trang trải cho việc nghiên cứu phát triển sản phẩm để có thể tạo ra doanh thu và thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư khác. Các dự án đầu tư thiên thần thường có giá trị nhỏ, tính rủi ro cao, đòi hỏi thời gian chờ đợi dài (có thể tới 8 năm), và lợi nhuận chủ yếu chỉ đến sau khi doanh nghiệp khởi nghiệp thành công, được định giá cao khi bán lại hoặc đưa lên sàn chứng khoán.
• Đầu tư mạo hiểm – Venture captitalist: Đây là nhà đầu tư với số vốn lớn hơn nhiều so với đầu tư thiên thần. Những nhà đầu tư này thường rót vốn cho những doanh nghiệp đã có khách hàng và doanh thu, muốn mở rộng thị trường và quy mô doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp thành công trong tương lai, lợi nhuận mà các quỹ đầu tư mạo hiểm thu về sẽ rất lớn. Mặc dù vậy,  tỷ lệ rủi ro bao giờ cũng đi kèm với giới đầu tư, tuy nhiên họ là những người có kinh nghiệm dày dặn để đánh giá được những rủi ro và tỷ lệ thành công của mỗi doanh nghiệp. Nhà đầu tư mạo hiểm thường đầu tư vào những doanh nghiệp có đội ngũ nhân lực tốt, có khả năng phát triển sản phẩm chất lượng và có tính cạnh tranh cao trên thị trường. Điều này sẽ làm tăng khả năng thành công cũng như giảm thiểu tỷ lệ rủi ro cho nhà đầu tư.

3. Tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp: Vườn ươm doanh nghiệp (Incubator) và tăng tốc doanh nghiệp (Accelerator)
Về cơ bản, họ đều là những doanh nghiệp, tổ chức đứng ra tư vấn về cả pháp lý lẫn chuyên môn, cung cấp không gian làm việc để giúp cho các startups có thể trưởng thành nhanh chóng, sớm đưa được sản phẩm ra thị trường, sớm tìm được khách hàng/nhà đầu tư.

Tuy nhiên, Incubator hoạt động trong một không gian và thời gian khác với Accelerator. Không gian của Incubator thường rộng lớn hơn môi trường của Accelerator. Thời gian của Incubator dành cho startup thường bắt đầu từ giai đoạn đầu khởi nghiệp và kéo dài nhiều năm, có khi từ 3-5 năm. Trong khi thời gian của một khóa Accelerator chỉ kéo dài 4 tháng. Cổ phần của Incubator trong startup lớn hơn, thường chiếm 20% hoặc hơn, trong khi cổ phần tính cho Accelerator chỉ chiếm từ 6-10%.

Hiện nay, có một số Incubator và Accelerator tại Việt Nam có thể kể đến như: Dự án Silicon Valley Việt Nam, dự án FIRST của Bộ Khoa học và Công nghệ, Younet Incubator, Topica Founder Institute, X- Incubator, HATCH ! PROGRAM v.v..

4. Gọi vốn:
Gọi vốn (funding) là khái niệm các startup kêu gọi nhà đầu tư rót vốn cho doanh nghiệp của mình. Thông thường, quá trình gọi vốn diễn ra qua nhiều vòng (round) khác nhau và trước mỗi vòng cấp vốn, giá trị doanh nghiệp sẽ được định giá lại:

• Seed funding: Vòng đầu tư hạt giống, tại đây, startup sẽ nhận đầu tư từ những nhà đầu tư thiên thần.
• Series A: Đây là vòng cấp vốn đầu tiên của những quỹ đầu tư mạo hiểm, doanh nghiệp nhận được đầu tư serie A thường là những doanh nghiệp đã có doanh thu và có nhu cầu mở rộng quy mô doanh nghiệp.
• Series B, Series C v.v..: Đây là các vòng cấp vốn tiếp theo tùy vào đặc thù của từng doanh nghiệp và mô hình kinh doanh.

5. Bootstraping
Đây là hình thức người khởi nghiệp tự bỏ vốn ra xây dựng và phát triển doanh nghiệp mà không cần đến nhà đầu tư. Hình thức này có ưu điểm là khởi nghiệp sẽ hoàn toàn tự chủ được nguồn vốn cũng như không bị phụ thuộc vào nhà đầu tư trong tương lai, tuy nhiên sẽ có hạn chế là không tiếp xúc được với những kinh nghiệm và mối quan hệ từ các nhà đầu tư cũng như việc tự xoay sở nguồn vốn sẽ khiến khởi nghiệp không có sự tập trung cao độ nhất vào doanh nghiệp.

6. Exiting
Đây là lúc để startup founder trở thành triệu phú. Khi đó, khởi nghiệp sẽ hoàn lại vốn cho nhà đầu tư theo một tỷ lệ đã thỏa thuận từ trước. Có 2 cách để làm việc này:

• Mua bán và sát nhập (Merger and Acquisition): Khởi nghiệp bán công ty và thu về một số lượng tiền mặt đủ lớn. Việc mua bán có thể là toàn bộ doanh nghiệp hoặc từng phần, từ sản phẩm, sỡ hữu trí tuệ, hay nhân sự…
• Đưa công ty lên sàn chứng khoán (IPO): lúc này tất cả mọi người đều có thể trở thành nhà đầu tư cho doanh nghiệp bằng cách mua cổ phiếu mà công ty bán ra. Lúc này, công ty tư nhân sẽ trở thành công ty đại chúng, và không còn được coi là startup nữa.

Nguồn: news.appota.com

Phần mềm luyện nói tiếng Anh có tên gọi Elsa của 2 cô gái Việt là Văn Đinh Hồng Vũ (33 tuổi) và Ngô Thùy Ngọc Tú (29 tuổi) cùng tiến sĩ Xavier Anguera (Tây Ban Nha) đã giành giải nhất tại cuộc thi SXSWedu (Mỹ) vừa kết thúc hôm nay (10/3) tại Mỹ. SXSWedu là một cuộc thi khởi nghiệp về công nghệ giáo dục được tổ chức tại thành phố Austin (bang Texas). 

Cuộc thi này là một phần trong chuỗi sự kiện SXSW (South by South West), vốn được xem là sự kiện lớn nhất nước Mỹ dành cho ngành công nghiệp sáng tạo. Năm nay, cuộc thi đã thu hút 1.200 công ty công nghệ trên toàn cầu dự thi. Ngày mai (11/3) Tổng thống Mỹ Barack Obama cũng sẽ có một bài diễn văn tại SXSW về đề tài công nghệ và sáng tạo.

Elsa được thành lập vào năm 2015, bởi 2 cô gái Việt Nam là Văn Đinh Hồng Vũ (CEO) và Ngô Thùy Ngọc Tú (Giám đốc sản phẩm – CPO), cùng với người bạn Tây Ban Nha là tiến sĩ Xavier Anguera (Giám đốc kỹ thuật – CTO). 

Dự án có mục tiêu là ứng dụng các tiến bộ mới nhất trong công nghệ nhận dạng giọng nói để giúp đỡ mọi người phát âm tiếng Anh đúng chuẩn. Thông qua công nghệ học máy (machine learning) do công ty tự phát triển, hệ thống của Elsa có thể tự động phân tích được từng âm một để giúp người học có thể biết chính xác họ đang bị sai ở âm nào, và được chỉ dẫn cụ thể để phát âm đúng.

Bên cạnh nền tảng kỹ thuật, Elsa còn được sự tư vấn của chuyên gia luyện giọng Paul Meier, người từng tham gia nhiều bộ phim Hollywood và lồng tiếng cho nhiều mẫu quảng cáo của các thương hiệu lớn. Nhờ vậy, khi người dùng nói bất kỳ từ và câu tiếng Anh nào trước điện thoại, ứng dụng Elsa sẽ tự động ghi và phân tích, nhận diện giọng nói để giúp họ nhận ra những từ chưa đúng với tiếng Anh của người bản xứ. Ứng dụng này đã có mặt trên hệ điều hành Android và iOS. 

Hiện tại, quỹ FPT Ventures đã tham gia bỏ vốn vào Elsa, bên cạnh 2 nhà đầu tư cá nhân khác. 

Tác giả: Ngọc Tuyên

Biên bản ghi nhớ được ký giữa Quỹ công nghệ và đổi mới sáng tạo Phần Lan (TEKES) và Bộ Khoa học Công nghệ (KH&CN) sáng 8/3 sẽ thúc đẩy sự hợp tác trong hỗ trợ, tài trợ các dự án nghiên cứu đổi mới sáng tạo giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu Việt Nam - Phần Lan.

Các lĩnh vực được tập trung hợp tác bao gồm: Phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp và đầu tư mạo hiểm, ICT, chăm sóc sức khỏe, năng lượng, công nghệ Nano, công nghệ sạch, công nghệ hàng hải, công nghệ nuôi trồng thủy sản…

Phát biểu tại lễ ký kết, Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Quốc Khánh khẳng định Phần Lan là một trong những nhà tài trợ không hoàn lại lớn nhất của Việt Nam trong những năm qua. Đặc biệt, Chương trình đối tác đổi mới sáng tạo Việt Nam - Phần Lan (IPP) đã góp phần nâng cao năng lực của hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia của Việt Nam.

Do đó, việc ký biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Bộ KH&CN và TEKES lần này sẽ mở ra một phương thức hợp tác mới, tận dụng thế mạnh và tiềm năng của cả Việt Nam và Phần Lan để cùng mang lại lợi ích cho các doanh nghiệp và các cơ sở nghiên cứu của hai nước.

Giảm tài trợ, tập trung hợp tác đổi mới sáng tạo

Trả lời phỏng vấn của báo chí, bà Lenita Toivakka, Bộ trưởng Bộ Ngoại thương và Phát triển Phần Lan khẳng định, Việt Nam đang trở thành một nước có mức thu nhập trung bình, do đó hỗ trợ phát triển song phương chính thức của Phần Lan cho Việt Nam trong thời gian tới sẽ giảm dần.

"Bây giờ là lúc tìm ra hình thức viện trợ hợp tác mới thông qua thương mại và hoạt động về kinh tế. Và một trong những trọng tâm thời gian tới là đổi mới sáng tạo", bà Toivakka khẳng định.

Ông Pekka Soini, Tổng Giám đốc Quỹ TEKES cũng khẳng định, biên bản ghi nhớ được ký lần này sẽ tạo cơ sở để sự hợp tác giữa Việt Nam và Phần Lan đi vào thực chất, sâu rộng trên nhiều lĩnh vực.

Tất cả doanh nghiệp Việt Nam sẽ xác định thách thức, khó khăn của mình là gì. Dựa vào đó, các doanh nghiệp sẽ tìm kiếm đối tác Phần Lan có công nghệ, bí quyết giúp doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn của mình", ông Soini nói.

Ngoài ra, chương trình còn tăng cường hợp tác về mặt nghiên cứu giữa các viện, trường giữa hai nước nhằm tăng tính ứng dụng của các nghiên cứu.

Tác giả: Lê Văn  |  vietnamnet.vn

​Cộng đồng Startup Việt Nam cũng sắp đón nhận tin vui không kém cộng đồng Startup Ấn Độ hồi đầu năm… Một loạt vấn đề cộng đồng Startup quan tâm như miễn/giảm thuế, đơn giản hóa thủ tục hành chính, các vấn đề đào tạo, khó khăn tài chính… đều được chính phủ hỗ trợ với đề án xây dựng...

Một loạt vấn đề cộng đồng Startup quan tâm như miễn/giảm thuế, đơn giản hóa thủ tục hành chính, các vấn đề đào tạo, khó khăn tài chính… đều được chính phủ hỗ trợ với đề án xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp ở Việt Nam.

“Đề án hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp sẽ được Thủ tướng Chính phủ Việt Nam thông qua trong thời gian tới”, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Văn Tùng cho biết tại sự kiện Kết nối đổi mới sáng tạo Việt Nam – Hoa Kỳ diễn ra ngày 7/3.

Thứ trưởng Tùng cho biết, Nhà nước Việt Nam đã hỗ trợ cho việc hình thành, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp của Việt Nam bằng việc xây dựng các đạo luật mới, giúp việc hình thành và phát triển hệ sinh thái này được triển khai một cách thuận lợi.

Đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025” có 2 điểm đáng lưu ý, theo Thứ trưởng Tùng. Đó là: Sử dụng ngân sách Nhà nước để đầu tư, dẫn dắt các doanh nghiệp khởi nghiệp; và Nhà nước sẽ hình thành các quỹ đầu tư mạo hiểm (VC), tạo điều kiện đầu tư cho các doanh nghiệp.

Dưới đây là những ưu đãi cụ thể đối với doanh nghiệp khởi nghiệp trong đề án nói trên:

1. Nghiên cứu, xem xét ban hành mới, sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật cần thiết để thúc đẩy môi trường khởi nghiệp đổi mới sáng tạo:

• Cơ chế đăng ký thành lập, hoạt động quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ đầu tư gọi vốn từ cộng đồng;
• Miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân đối với khoản thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; từ đầu tư cho hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo;
• Miễn, giảm thuế cho các tổ chức ươm tạo, tổ chức thúc đẩy kinh doanh phục vụ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo;
• Khuyến khích đưa chương trình đào tạo khởi nghiệp vào một số trường đại học kỹ thuật, kinh doanh;
• Tạo điều kiện thuận lợi để các sáng lập viên của doanh nghiệp khởi nghiệp, nhà đầu tư, huấn luyện viên, nhà tư vấn là người nước ngoài có thể có visa làm việc ít nhất 1 năm tại Việt Nam khi tham gia làm việc tại các khu không gian làm việc chung, tổ chức ươm tạo khởi nghiệp, tổ chức thúc đẩy kinh doanh, cơ sở đào tạo, hỗ trợ khởi nghiệp tại Việt Nam.

2. Khuyến khích hoạt động hỗ trợ nâng cao năng lực của khởi nghiệp đổi mới sáng tạo:

• Hỗ trợ xây dựng và triển khai chương trình đào tạo khởi nghiệp tại các trường đại học, trường phổ thông trung học và trường dạy nghề
• Hỗ trợ kinh phí cho các tổ chức cung cấp dịch vụ hỗ trợ nâng cao năng lực khởi nghiệp như đào tạo, ươm tạo, huấn luyện, hướng dẫn khởi nghiệp, tư vấn sở hữu trí tuệ, tưvấn thuế, tài chính, đầu tư, marketing, kêu gọi vốn đầu tư;
• Hỗ trợ kinh phí cho các tổ chức đào tạo huấn luyện viên khởi nghiệp, hướng dẫn viên khởi nghiệp, nhà đầu tư thiên thần và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp.

Ở Việt Nam, quá trình khởi nghiệp kinh doanh từ trước tới giờ gặp nhiều khó khăn về: gọi vốn đầu tư; tổ chức quản lý kinh doanh; trình tự thủ tục pháp lý với doanh nghiệp mới thành lập. Việc đăng ký kinh doanh chỉ có tính chất thủ tục để khai sinh "business" riêng của bạn, không phải yếu tố quyết định sự thành bại của quá trình kinh doanh, song cũng là yếu tố không thể coi nhẹ khi khởi nghiệp ở Việt Nam. Từ năm 2016, đặc biệt là tại TP Hồ Chí Minh, thủ tục đăng ký doanh nghiệp được Sở kế hoạch đầu tư HCM khẳng định là "chỉ trong 15 phút" xong thủ tục và doanh nghiệp đã đến đăng ký là có kết quả, không còn cảnh xếp hàng hay chạy đi chạy lại nhiều lần...

Những ngày qua, trên khắp các báo lớn đều đăng tải thông điệp về cải cách thủ tục đăng ký doanh nghiệp tại TP Hồ Chí Minh có bước cải cách vượt bậc, tóm tắt như sau:

1. Người muốn đăng ký doanh nghiệp (kể cả dịch vụ làm giấy phép đăng ký kinh doanh) gọi điện đến 1080 để lấy số thứ tự và lịch hẹn.
2. Theo kết quả hẹn từ cuộc gọi 1080, người thực hiện giao dịch mang theo hồ sơ cần thiết giao dịch tại quầy đăng ký kinh doanh (đăng ký doanh nghiệp).
3. Các biểu mẫu được chuyên viên Sở Kế hoạch và đầu tư chuẩn bị trước đồng thời hướng dẫn hoàn thiện các biểu mẫu đó. Nếu còn thiếu thủ tục, giấy tờ thì người đến đăng ký được hướng dẫn hoàn thiện bổ sung và có thể bổ sung sau.
4. Chỉ sau từ 15 đến 30 phút, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp được thực hiện xong và thụ lý giải quyết các bước tiếp theo. Người đăng ký có thể lấy giấy hẹn lên lấy kết quả hoặc đăng ký nhận kết quả tại nhà.

Như vậy, so với các năm trước, về trình tự, cách làm, thời gian rõ ràng có bước cải cách sâu sắc với kỳ vọng tạo môi trường thông thoáng, khuyến khích và tạo điều kiện cho cộng đồng khởi nghiệp kinh doanh. Song thực tế triển khai vẫn còn nhiều điểm "khó" cho người dân và doanh nghiệp.

Có 2 trong số nhiều nội dung về thủ tục được cho là thay đổi quan trọng theo Luật doanh nghiệp mới, hiệu lực thực hiện từ ngày 01/07/2015 là: (1). Doanh nghiệp tự chủ con dấu và đăng ký mẫu dấu trước khi sử dụng; (2). Không ghi ngành nghề (kèm theo mã ngành) trên gấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.

Thế như, khi tiến hành các bước tiếp theo để doanh nghiệp có thể ở trạng thái sẵn sàng hoạt động như đăng ký thuế, phát hành hóa đơn, đăng ký tài khoản, khai trình lao động tiền lương và bảo hiểm, thực hiện các giao dịch ban đầu... thì gần như chưa doanh nghiệp nào "dám" thay đổi con dấu khác với cách truyền thống vì còn có quá nhiều "cửa" nếu không có "con dấu" thì hồ sơ "không trôi".

​Về vấn đề mã ngành không ghi trên chứng nhận đăng ký kinh doanh: mới đây, người viết bài có trực tiếp gặp 1 trường hợp đăng ký kinh doanh / sửa đổi thông tin đăng ký kinh doanh mà có dịch vụ vận tải, sau khi có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, doanh nghiệp còn phải thực hiện đăng ký thủ tục kinh doanh có điều kiện (vận tải) tại Sở giao thông Vận tải (giấy phép con). Khi chuẩn bị hồ sơ theo hướng dẫn vẫn không được chấp nhận vì lý do "trên giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh không có ngành nghề "vận tải", thế là doanh nghiệp "tắc". Để giải quyết được, doanh nghiệp phải quay lại Sở kế hoạch xin "trích lục" bảng ngành nghề kinh doanh có dấu của Sở kế hoạch (mặc dù điều này là không khuyến khích theo trình tự đăng ký kinh doanh mới có hiệu lực). Và còn nhiều giao dịch khác cũng "tương tự" như vậy. Đơn giản bên Sở kế hoạch nhưng lại "gặp khó" ở các "cửa" khác. Trong khi việc tra cứu thông tin và ngành nghề có điều kiện của doanh nghiệp đáng lẽ thuộc trách nhiệm của cơ quan quản lý chứ không phải của doanh nghiệp. Ngay cả những cá nhân, tổ chức từ nước ngoài thực hiện đăng ký kinh doanh tại VN họ vẫn được phép và có thể tra cứu thông tin đăng ký theo mã số DN. Điểm khác duy nhất ở đây là việc tra cứu đó là thông tin online, không có "con dấu" của DN hoặc Sở KHĐT.

Trước sau gì thì vấn đề này cũng được "thông" giữa các sở ngành, các cơ quan mà doanh nghiệp cần phải giao dịch. Nhưng trước khi mọi thủ tục, trình tự hành chính "thông" được thì người khởi nghiệp tốt nhất hãy thận trọng bằng cách tham khảo ý kiến chuyên gian, bạn bè, đặc biệt là các cá nhân / tổ chức cung cấp dịch vụ thành lập doanh nghiệp chuyên nghiệp để không rơi vào tình cảnh "khó đỡ".

Theo thông tin đăng trên báo Người lao động ngày 7/3/2016, sắp tới sẽ có sự liên thông tủ tục doanh nghiệp sâu hơn giữa các cơ quan: Đăng ký kinh doanh; Quản lý thuế; Ngân hàng... Chủ trương cấp ngay tài khoản ngân hàng cho doanh nghiệp khi hoàn thành đăng ký kinh doanh dự kiến được trình và xin ý kiến chấp thuận từ Ngân hàng nhà nước. Và nếu câu chuyện đăng ký thuế, phát hành hóa đơn của doanh nghiệp mới thành lập được liên thông nữa thì sẽ là bước cải cách hành chính với doanh nghiệp thực sự.

Tại Việt Nam hiện nay có 3 quỹ đầu tư vốn mạo hiểm chính. Đó là: IDG Ventures Vietnam (IDGVV), CyberAgent Ventures và DFJ VinaCapital. Quy mô vốn đầu tư của mỗi quỹ rất khác nhau, hiện lớn nhất vẫn là IDGVV với hơn 100 triệu đô, sau đó là CyberAgent Ventures (hơn 20 triệu đô, dành cho cả thị trường Đông Nam Á).

1. IDGVV IDG-group: IDGVV có mặt sớm nhất nhất tại Việt Nam cách đây 9 năm, và đây hiện là quỹ đầu tư mạo hiểm tiên phong trong lĩnh vực công nghệ tại Việt Nam. Hiện tại danh mục đầu tư của quỹ gồm 42 công ty, và quỹ đang tập trung vào việc phát triển các công ty này, thay vì đầu tư thêm cho các công ty mới. Một vài công ty tiêu biểu, quen thuộc với người dùng Internet Việt Nam nằm trong danh mục đầu tư của IDGVV mà bạn sẽ rất bất ngờ:

​Apollo Vietnam: trung tâm Anh ngữ với các chương trình đạo tạo theo chuẩn quốc tế dành cho trẻ em, người lớn và các công ty.

​
​Địa Điểm: chuyên trang tìm kiếm địa điểm, định vị trực tuyến đầu tiên tại Việt Nam qua website diadiem.com.

​
​FBNC: công ty truyền thông nội dung nghe nhìn, với kênh tivi FNBC chuyên về tài chính và kinh doanh, với mô hình hoạt động tương tự Bloomberg, CNBC và CNN.

Goldsun Focus Media: nếu bạn đi taxi, ghé siêu thị, đứng chờ thang máy ở các chung cư, văn phòng, bạn sẽ thấy các tấm bảng quảng cáo màn hình LCD/LED. Đó chính là sản phẩm quảng cáo của Goldsun Focus Media cung cấp. Hiện công ty đã sở hữu 5000 màn hình LCD, phủ khắp các siêu thị, và 450 văn phòng, các trung tâm thương mại cả nước.

Moore Corp: công ty chuyên về nội dung trực tuyến và quảng cáo, sở hữu VietAd, Nghenhac.info và Anhso.net, và một hệ thống các giải pháp quản lý nội dung linh hoạt cho các nhà xuất bản trực tuyến. Công ty đi đầu ở dịch vụ truyền thông trực tuyến và là nhà cung cấp web hàng đầu tại Việt Nam. 

Socbay: công ty sở hữu website socbay.com, chuyên xử lý dữ liệu trí tuệ và các dịch vụ gia tăng giá trị tìm kiếm. Mỗi ngày, có khoảng 80 triệu lượt tìm kiếm trên Socbay.com, và website được cho là có khả năng tìm kiếm thông tin địa phương tốt hơn so với Google, thậm chí trên cả lĩnh vực tìm kiếm di động.

​
​Vật Giá: trang thương mại điện tử hàng đầu Việt Nam, với mô hình dành cho cả B2C và C2C tương tự Alibaba của Trung Quốc.

​VC Corp: công ty Internet hàng đầu Việt Nam, sở hữu một loạt các trang nội dung trực tuyến, thương mại điện tử, mạng xã hội, mạng lưới quảng cáo và các dịch vụ gia tăng giá trị cho di động như Kenh14.vn, Afamily, Soha, CafeF, Muachung, Muare, Rongbay, Enbac, Admicro, Sannhac. Công ty góp phần tạo nên hệ sinh thái trực tuyến và dịch vụ di động ở Việt Nam. 

​Vietnamworks: IDGVV đã thoái vốn vào năm 2006. Vietnamworks là một trong những trang kiếm việc trực tuyến thành công tại Việt Nam.

Vietstock: cổng thông tin vietstock.vn chuyên cung cấp dữ liệu, thông tin tài chính không chỉ cho Việt Nam mà còn nhắm đến thị trường tài chính Lào và Campuchia. Đến cuối năm 2013, Vietstock sở hữu cộng đồng hơn 140 nghìn thành viên.

​VNG: VinaGame là công ty công nghệ hàng đầu và thuộc vào top thành công nhất ở Việt Nam hiện nay. Sản phẩm chính của công ty là game trực tuyến, chiếm ¾ số game nằm trong top ở thị trường Đông Nam Á. Công ty sở hữu 60% thị phần, 20 triệu tài khoản đăng ký, và lợi nhuận năm 2013 được cho là trên 90 triệu đô (gần 2000 tỷ đồng). Công ty còn sở hữu trang Zing, với website âm nhạc mp3.zing.vn hàng đầu và ứng dụng nhắn tin Zalo với hơn 10 triệu người dùng.

​
​Webtretho: Khởi đầu là một forum cho phụ nữ, đến nay, Webtretho là địa điểm số 1 cho giới nữ để thảo luận về mọi chủ đề của cuộc sống. Hiện có hơn 1 triệu người dùng trung thành và hơn 4 triệu người truy cập mỗi tháng).

​Yeuamnhac Group (YAN): nền tảng truyền thông duy nhất và đầu tiên nhắm đến âm nhạc, với các kênh Internet, TV (Yan TV), mobile, radio và các sự kiện hòa nhạc.

​
​Yeuthethao: dành cho người yêu thể thao Việt Nam, với trang bongda.com.vn nằm trong top 30 website tại Việt Nam.

2. CyberAgent Ventures: Đối với CyberAgent Ventures, đây là công ty quản lý quỹ đầu tư vốn mạo hiểm Nhật Bản, và công ty này có tổng cộng 5 quỹ đầu tư mạo hiểm, trong đó quỹ CA Asia Internet Fund I với vốn đầu tư hơn 20 triệu đô, thành lập vào tháng 9 năm 2011, chuyên đầu tư vào thị trường Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam. Một số công ty tiêu biểu trong danh mục đầu tư của CA Asia Internet Fund I thuộc CyberAgent Ventures là:

​NCT Corp: công ty sở hữu trang nhaccuatui.com, cạnh tranh trực tiếp với mp3.zing.vn của Vinagame.

​Foody: sở hữu trang foody.vn, nhắm đến cả người dùng máy tính và di động với ứng dụng Foody đình đám dành cho người yêu ẩm thức và thích khám phá các địa điểm ăn uống tại Việt Nam. Foody đang phát triển rất nhanh chóng thời gian qua.

​Tiki: sở hữu website tiki.vn, với mô hình hoạt động tương tự Amazon. Tiki cạnh tranh trực tiếp với Vinabook, đối thủ do IDGVV bỏ vốn đầu tư.

Vật Giá, VNG: công ty được tài trợ vốn mạo hiểm từ cả CyberAgent Ventures và IDGVV.
Ngoài ra còn có Bảo Kim (baokim.vn): chuyên về thanh toán trực tuyến và CleverAds, chuyên về quảng cáo trên Google.

​3. DFJ VinaCapital: Quỹ đầu tư mạo hiểm này có danh mục đầu tư với 2 công ty tiêu biểu là:

​
​Chicilon Media: công ty dẫn đầu trong lĩnh vực quảng cáo trên màn LCD ngoài trời, màn hình và áp phích quảng cáo đặt tại các vị trí giao thông trọng điểm, thang máy, sảnh chờ tại các tòa nhà, siêu thị, sân bay và các điểm giao thông lớn. Đối thủ cạnh tranh trực tiếp là GoldSun Focus Media, do IDGVV tài trợ vốn. Chicilon-Media  

 

Bạn có một ý tưởng hay, một kế hoạch khả thi và cần một số vốn để biến chúng thành hiện thực. Nhưng bạn đã có sự chuẩn bị cần thiết, cũng như đã thu thập đầy đủ thông tin có thể thuyết phục các nhà đầu tư cấp vốn cho bạn chưa? Bạn có biết các nhà đầu tư sẽ chú ý và đòi hỏi những gì không?
 
Sẽ có một số vấn đề cơ bản bạn phải nắm vững trước khi ngồi xuống bàn thảo với các nhà đầu tiềm năng. Chỉ cần có bất cứ chi tiết nào còn vướng mắc thì khả năng huy vốn khó có thể thành công, bởi vì các nhà đầu tư sẽ giảm lòng tin vào bạn. Vậy đâu là những vấn đề quan trọng nhất mà bạn cần quan tâm? Dưới đây là câu trả lời cụ thể.

1. Có một kế hoạch kinh doanh rõ ràng
Trước mỗi quyết định bỏ vốn, các nhà đầu tư thường xem xét độ tin cậy, tính khả thi và uy tín của dự án kinh doanh. Nếu bạn muốn sớm nhận được quyết định đầu tư, thì một bản kế hoạch kinh doanh chứng minh hiệu quả của của đồng vốn đầu tư sẽ là rất cần thiết và dự án đó càng trung thực, rõ ràng bao nhiêu sẽ càng tốt bấy nhiêu.
Kế hoạch kinh doanh phải được trình bày ngắn gọn, súc tích, bao quát nhiều lĩnh vực khác nhau và cung cấp đủ các chi tiết có thể thoả mãn tất cả các câu hỏi của nhà đầu tư về khả năng hoàn thành các mục tiêu đề ra. Các nhà đầu tư sẽ tiến hành xác minh, nếu phát hiện có chi tiết thiếu trung thực, họ sẽ đặt vấn đề về độ tin cậy đối với bạn.

2.  Cung cấp báo cáo tài chính cụ thể về thu nhập (lưu lượng tiền mặt) trong vòng 3 – 5 năm trước đó.
Bạn cần chuẩn bị để giải trình về các tài sản (nhà cửa, cổ phiếu, quỹ hưu trí, tài khoản tiết kiệm…) và các khoản nợ (cầm cố, vay tiêu dùng, nợ thẻ tín dụng…) nhằm thể hiện sự minh bạch về tài chính. Điều này rất quan trọng vì nó chứng minh cho nhà đầu tư thấy rằng các thành viên trong hội đồng quản trị hay tập thể quản lý công ty đang có một số vốn nhất định trong dự án kinh doanh. Việc đòi hỏi các nhà đầu tư ủng hộ ý tưởng kinh doanh của bạn sẽ đặc biệt khó khăn, nếu bạn không có bất cứ giải thích nào về những nguy cơ về rủi ro thua lỗ mà họ có thể phải đối mặt.
Thông qua báo cáo của bạn, các nhà đầu tư sẽ có cơ hội phân tích những số liệu thu chi, thực trạng hoạt động của công ty bạn thế nào, mức độ lành mạnh và minh bạch tài chính ra sao… Khi các nhà đầu tư hiểu rõ báo cáo tài chính do bạn đưa ra, họ sẽ biết được tình hình nội bộ của công ty, dự đoán được lợi nhuận trong tương lai, biết được dự án kinh doanh có khả thi hay không. Bản báo cáo tài chính cũng giúp nhà đầu tư biết được đồng vốn họ bỏ ra có an toàn không, có ý nghĩa tích cực đối với thực trạng của công ty bạn hay không.
Ngoài ra, việc huy động vốn và và trình bày các năng lực tài chính còn thể hiện cam kết tài chính của bạn đối với hoạt động kinh doanh cụ thể. Các nhà đầu tư sẽ xem xét giá trị ròng của công ty bạn và các hệ số chuẩn mực về tài chính để cân nhắc các quyết định đầu tư.

3. Đảm bảo rằng đội ngũ quản lý là một tập thể hoàn toàn thích hợp
Nếu không thể đưa những nhà quản lý này tới cuộc họp, thì bạn cần phải có được chữ ký của họ xác nhận về việc họ đồng ý đảm nhận các nhiệm vụ kinh doanh nhất định trong công ty, cũng như bản sơ yếu lý lịch chi tiết mô tả về kiến thức chuyên môn, trình độ học vấn và kinh nghiệm của họ. Dựa vào đó, các nhà đầu tư sẽ có những đánh giá chính xác nhất về khả năng hoàn thành công việc của các nhà quản lý trong dự án kinh doanh mới.
Bên cạnh đó, bạn cần đảm bảo rằng công ty của bạn đã thiết lập một ban quản trị có khả năng giám sát chặt chẽ hoạt động của dự án kinh doanh mới, đồng thời dành ra một hoặc hai vị trí để các nhà đầu tư đảm nhận hay bổ nhiệm đại diện của họ thay mặt tham gia. Bạn hãy thành lập một ban cố vấn chính thức bao gồm các cá nhân sẽ làm việc với những người điều hành và các nhà đầu tư trong suốt thời gian thực hiện dự án. Cuối cùng, bạn nên chuẩn bị một số văn bản và tài liệu của luật sư chuyên môn và nhân viên kế toán về dự án kinh doanh, chẳng hạn như hợp đồng liên doanh, giao kèo góp vốn, thư đầu tư, bản cân đối kế toán và giải trình thu nhập, tài liệu về các sáng chế hay các quyền sở hữu trí tuệ khác, đề cương vốn ban đầu của các thành viên sáng lập, tỷ lệ cổ phần của họ trong dự án kinh doanh... Nếu thiếu những thông tin này, các nhà đầu tư sẽ quay lưng lại với bạn cho đến khi các nhân tố thiếu sót được bổ sung và bảo đảm.
Nếu bạn chứng minh được với các nhà đầu tư về khả năng quản lý, kỹ năng hoạt động, năng lực điều hành cũng như sự nhạy bén trong kinh doanh của các nhà quản lý… thì bạn sẽ có lợi thế rất lớn trong việc huy động vốn, bởi năng lực điều hành luôn là một trong những yếu tố then chốt mà nhà đầu tư phải xem xét và cân nhắc trước khi ra quyết định.

4. Chuẩn bị đầy đủ các tài liệu về nguồn cung lẫn nhu cầu trên thị trường
Nếu bạn vừa tiếp xúc với các nhà cung cấp nguyên vật liệu phục vụ sản xuất, hay bạn đã đạt được thoả thuận về các điều khoản hợp tác cụ thể, điều khoản giảm giá có lợi…, bạn nên đem theo những tài liệu này tới cuộc hội kiến với các nhà đầu tư tiềm năng. Tài liệu này sẽ cho thấy bạn đã bắt tay vào công việc chuẩn bị cho dự án kinh doanh và xem ra mọi việc tiến triển khá thuận lợi. Bạn cũng nên giới thiệu một số thoả thuận với những người mua tiềm năng, những khách hàng tương lai cho sản phẩm/dịch vụ của bạn trên thị trường mục tiêu, và nên để các nhà đầu tư xem các bức thư với những nhân vật này nhằm thể hiện rằng bạn đang trong thời gian đàm phán về một vài hợp đồng cung ứng hay phân phối nào đó mà dự án kinh doanh mới sẽ có khả năng đáp ứng nếu bạn huy động được đầy đủ vốn.

5. Đảm bảo rằng sản phẩm/dịch vụ của bạn đang được sử dụng, ít nhất là dưới phiên bản thử nghiệm
Bạn cần có mô hình hoạt động của thiết bị, hay bản mẫu của sản phẩm để các nhà đầu tư có thể sờ thấy tận tay và kiểm tra tính năng. Nếu đó là một dịch vụ, bạn hãy để các nhà đầu tư thấy được quy trình sẽ diễn ra như thế nào và phục vụ các khách hàng mục tiêu ra sao. Một ý tưởng kinh doanh tồi chắc chắn sẽ không nhận được vốn đầu tư, vì vậy, bạn hãy thuyết trình sao cho các nhà đầu tư thấy rằng dự án kinh doanh của bạn có tính khả thi cao cùng một triển vọng sáng lạn.
Tóm lại, bạn có thể cân nhắc tới việc huy động một khoản vốn nhất định nếu bạn tính toán thấy rằng lợi nhuận thu được từ dự án kinh doanh mới này sẽ cao hơn các chi phí huy động vốn như cổ tức hay lãi suất cho vay. Nhưng bạn không nên huy động vốn để trang trải các khoản lỗ của công việc kinh doanh hiện tại, bởi vì việc này có thể đẩy bạn vào tình trạng khó khăn hơn về tài chính. Thay vào đó, bạn hãy cắt giảm chi phí, hợp lý hoá hoạt động kinh doanh và chỉ nên tập trung vào các dự án kinh doanh chắc chắn sẽ mang lại lợi nhuận.
Khi cả 5 vấn đề trên đã sẵn sàng, các nhà đầu tư sẽ nhìn nhận rằng bạn thực sự nghiêm túc với dự án kinh doanh của mình và họ cũng hiểu rằng bạn đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ ban đầu của bạn. Và đương nhiên, họ sẽ suy nghĩ về sự sẵn sàng theo cách: Bạn có đủ cơ sở và độ tin cậy để đón nhận các nguồn vốn đầu tư.

Tác giải: Trần Minh Phương

Hãy thử hình dung nếu bạn dự định bán công ty, mua bảo hiểm hay giải quyết các vấn đề liên quan đến thuế mà bạn lại không biết chính xác giá trị công ty mình là bao nhiêu. Như vậy chắc chắn là bạn sẽ rất khó khăn và lúng túng khi “gặp chuyện” rồi. Việc nắm vững giá trị công ty cũng như hiểu rõ các phương pháp định giá sẽ giúp bạn có được những bước đi thích hợp hướng tới thành công trong các kế hoạch kinh doanh của mình. ​

Định giá công ty luôn được xem như một ngành khoa học phức tạp, thậm chí cả đối với những công ty lớn có mặt trên thị trường chứng khoán. Liệu giá trị của một tập đoàn lớn đã phát hành cổ phiếu ra công chúng sẽ được xác định dựa trên cơ sở nào? Giá trị trên thị trường chứng khoán, giá trị sổ sách hay cả những tiềm năng tăng trưởng trong tương lai? Câu trả lời sẽ là: Có rất nhiều cách để giúp bạn xác định giá trị của công ty mình. Có lẽ cách tốt nhất để hiểu rõ giá trị của công ty, cho dù lớn hay nhỏ, là dựa trên cơ sở bạn định giá vì mục đích gì và ai sẽ tiến hành việc định giá đó. Chẳng hạn, khi định giá công ty của mình để bán cho đối tác kinh doanh, bạn sẽ phải sử dụng những phương pháp hoàn toàn khác với trường hợp bạn định giá để rao bán trên thị trường bất động sản. Đó là lý do tại sao trong khá nhiều trường hợp sẽ có đồng thời một vài phương pháp định giá.
Tuy nhiên, cho dù công ty của bạn được định giá theo cách nào, cả hai nhân tố định lượng và định tính đều đóng vai trò rất quan trọng trong việc đánh giá một cách chính xác và toàn diện giá trị công ty. Bên cạnh đó, có khá nhiều yếu tố liên quan cần được bạn xem xét một cách kỹ lưỡng khi định giá công ty. Nhìn chung, những nhân tố này có thể được phân thành ba nhóm chính như sau:
- Những số liệu cố định: như lợi nhuận định kỳ, tài sản, lưu lượng tiền mặt và các khoản nợ, vay. Những số liệu này luôn rất quan trọng trong việc xác định giá trị các hoạt động kinh doanh.
- Những số liệu không ổn định: như doanh thu và các kế hoạch lưu lượng tiền mặt trong tương lai. Những số liệu này có thể rất cần thiết với người mua hay các nhà đầu tư quan tâm đến công ty.
- Những tài sản vô hình: như các sáng chế, tên thương hiệu, chất lượng hoạt động hay danh tiếng của ban quản trị, vị trí, phương thức kinh doanh, dữ liệu khách hàng hay “đẳng cấp” trên thị trường. Những tài sản vô hình này góp phần đáng kế vào giá trị tổng thể của công ty.
Như đã nói ở trên, hai trong số rất nhiều các lý do để định giá công ty là nhằm bán công ty hay liên quan đến tính toán khoản thuế tài sản. Những lý do khác của hoạt động định giá công ty có thể xuất phát từ việc bạn dự định mua các loại bảo hiểm, thu hút các nhà đầu tư, hay nhằm có được sự tín nhiệm từ phía các ngân hàng, các công ty tài chính khi bạn đi vay.
Trong bất cứ hoạt động định giá nào, bạn cũng cần quan tâm kỹ lưỡng đến những yếu tố then chốt sau:
Thông tin về công ty, về đối thủ cạnh tranh và về ngành công nghiệp. Hoạt động kinh doanh của bạn đang được tiến hành ra sao, và hoạt động này được so sánh với các đối thủ cạnh tranh như thế nào? Tình trạng chung lĩnh vực kinh doanh của bạn đang tiến triển ra sao? Liệu ngành công nghiệp bạn kinh doanh đang ở tình trạng tăng trưởng hay suy thoái?
Những phân tích liên quan đến các bản tường trình, báo cáo tài chính từ trước đến nay. Các chủ điểm phân tích chẳng hạn như vòng quay vốn hay tổng số dư tài khoản, số dư kế toán... có thể rất hữu ích cho công việc định giá.
Những bản tường trình, báo cáo tài chính được lên kế hoạch cho 3-5 năm tới có thể đặc biệt quan trọng, nhất là nếu chúng thể hiện được tiềm năng tăng trưởng của công ty và cho thấy công ty không có nợ nần hay vướng vào khoản tiền bồi thường nào cả. Bằng việc xem xét các bản báo cáo này, giá trị của công ty sẽ được nhìn nhận một cách chính xác hơn về tiềm năng tài chính trong hiện tại cũng như trong tương lai.

Không chỉ quan tâm đến các nhân tố liên quan, bạn cần sử dụng một phương pháp định giá phù hợp với mục đích của việc định giá. Có ba phương pháp phổ biến để định giá công ty của bạn:

1. Phương pháp sử dụng Bản tổng kết tài sản (Balance sheet)
Đây là cách thức dễ dàng nhất để định giá công ty của bạn. Nó được sử dụng khá phổ biến và thường xuyên, nhưng nếu phân tích một cách khách quan thì phương pháp này chỉ đem lại một giá trị công ty ở mức…thấp nhất. Giá trị sổ sách của công ty chỉ đơn giản là những con số được rút ra từ tài sản hữu hình. Các ngân hàng và công ty bảo hiểm thường định giá theo phương pháp này. Khá nhiều nhà phân tích tin rằng việc sử dụng công thức “Giá trị sổ sách điều chỉnh – Adjusted book value” sẽ giúp việc định giá có được đầy đủ và chuẩn xác hơn, bởi vì công thức này còn tính tới những giá trị thực tế trên thị trường đối với tài sản và các khoản nợ của công ty hơn là “những con số trên sổ sách”. Giá trị thanh toán (liquidation value) là một phương thức khác giúp bạn sử dụng Bản tổng kết tài sản một cách hiệu quả. Theo cách thức này, bạn chỉ cần tính toán những gì còn lại sau khi các tài sản được bán và các khoản nợ được thanh toán. “Những gì còn lại” đó chính là giá trị công ty.
​
2. Phương pháp so sánh thị trường (Market comparison)
Theo phương pháp này, các công ty tư nhân chưa được niêm yết trên thị trường chứng khoán sẽ được so sánh với những công ty công chúng trên thị trường chứng khoán. Ví dụ, nếu một công ty niêm yết phổ thông được định giá ở mức chỉ số P/E đạt 23 điểm, thì tiêu chuẩn so sánh này có thể được áp dụng để đánh giá giá trị của một công ty tương tự chưa được niêm yết trên thị trường chứng khoán. Chỉ có điều, các công ty tư nhân chưa niêm yết thường điều chỉnh giá trị của mình thấp xuống một chút do tính thanh khoản của cổ phiếu không cao. Những so sánh phi tài chính có thể bao gồm các sản phẩm tương tự, thị trường hay các tiêu chuẩn công nghiệp. Những so sánh tài chính có thể bao gồm phạm vi, độ lớn của doanh thu, EBITDA, lưu lượng tiền mặt, giá trị trên sổ sách, chỉ số P/E hay các so sánh M&A.

3. Phương pháp Dòng tiền chiết khấu (Discounted cash flow)
Phương pháp dòng tiền chiết khấu (DCF) là phương pháp xác định giá trị công ty dựa trên khả năng sinh lời của công ty trong tương lai, không phụ thuộc vào giá trị tài sản của công ty. Thời điểm xác định giá trị công ty là thời điểm kết thúc năm tài chính trước. Nói cách khác, phương pháp này cho phép một nhà phân tích tính toán các dòng thu nhập dự đoán trước cũng như những lưu lượng tiền mặt trong tương lai, thông qua việc tính toán trước thu nhập và tài sản cố định tại một mức chi phí vốn giả định. Chính vì thế phương pháp định giá này còn được xem như việc đem những thu nhập dự đoán trong tương lai quy về thành giá trị hiện tại. Không phải bao giờ cũng vậy, nhưng phương pháp này thường đem lại giá trị cao nhất cho công ty của bạn.
Trên thực tế, hầu hết các công ty mới thành lập đều sử dụng phương pháp thứ nhất. Song do thiếu thông tin về thị trường để xác định giá trị còn lại của nhà xưởng, máy móc, chưa có tiêu chuẩn cụ thể để định giá thương hiệu, uy tín, mẫu mã… của công ty, nên chưa tính hết được giá trị tiềm năng của công ty. Trong khi đó, phương pháp dòng tiền chiết khấu ưu việt hơn, nhưng lại chưa được áp dụng rộng rãi, một phần do tính phức tạp của phương pháp, một phần do tâm lý không muốn tài sản được đánh giá quá cao, vì như thế sẽ khó bán cổ phần và bất lợi trong việc phân chia cổ phần ưu đãi trong nội bộ công ty.
Ngày nay, hầu hết các công ty được định giá là nhằm đem bán, sát nhập hay đầu tư. Với những lý do này, bạn cần quan tâm và xem xét tới hai khái niệm là Giá trị thị trường tương thích (Fair market value - FMV) và Giá trị đầu tư (Investment value). FMV là giá trị của công ty được xác lập bởi cả người mua và người bán một cách có thiện chí, nên nó khá đơn giản và dễ hiểu. Thậm chí ngay cả khi người bán và người mua có những cách tiếp cận khác nhau đối với FMV thì cũng không có vấn đề gì lớn lắm, bởi nhìn chung thì số liệu tính toán của các bên không khác nhau bao nhiêu nếu cùng áp dụng phương pháp tính toán này. Mặt khác, giá trị đầu tư thông thường được xem như một phiên bản điều chỉnh của FMV ở cấp độ cao hơn dành cho những lợi ích đặc biệt mà bên mua mong muốn có được từ việc mua lại công ty. Những lợi ích này có thể bao gồm các khoản tiết kiệm chi phí hay năng lực tài chính mới.

Dù sao cũng phải thừa nhận rằng định giá không phải là một môn khoa học chính xác, bởi vì các phương pháp định giá hoặc là dựa trên thông tin quá khứ, hoặc là dựa trên dự đoán về tương lai. Phương pháp dựa trên thông tin quá khứ có thể không phản ánh được hiện tại và tương lai, còn phương pháp dựa trên suy đoán về tương lai thì phụ thuộc vào độ chính xác của suy đoán.
Nhưng cho dù bạn có sử dụng phương pháp định giá nào chăng nữa thì sẽ không ai có thể quy kết bạn đã sai lầm. Tuy nhiên, bạn cần nhớ kỹ rằng không phải tất cả mọi người đều dễ dàng đồng ý với việc định giá của bạn, và họ cũng có thể đưa ra nhiều nghi vấn về giá trị công ty. Nếu bạn thực sự mong muốn định giá công ty của mình một cách nghiêm túc, có rất nhiều nhà cung cấp dịch vụ định giá công ty chuyên nghiệp luôn sẵn sàng giúp đỡ bạn bất cứ lúc nào.

Tác giả: Minh An - Dịch từ Enterpreneur